Seçmeye çağrıldıktan sonra süreç nasıl ilerler?

Seçmeye çağrıldığını öğrendiğinde çoğu kişi önce rolü merak eder. Ben önce ışığı merak ederim, çünkü yıllardır reklam ve portre çekiyorum. Seçme odalarına hem fotoğraf için hem de yapımların görsel tarafında çalışırken çok girdim. Şunu gördüm: seçme sonrası süreç arka arkaya dizilmiş birkaç kareden oluşur. İlk telefon, seçme günü, bekleme, geri arama, kostüm provası ve çekim. Her karede kameranın senden beklediği şey biraz değişir. Sırayla gidelim.

Telefon geldi, önce takvimi sonra dolabı aç

İlk arama ya da mesajda genellikle tarih, saat, adres ve birkaç cümlelik bir rol tanımı olur. Bazen sonuna bir kıyafet notu eklenir: açık renk, desensiz, şık günlük gibi. O notu küçümseme. Onu yazan kişi seni belirli bir fonun önünde, belirli bir ışık altında nasıl göreceğini çoktan düşünmüştür. Not yoksa sormaktan çekinme. Fon rengi belli mi? İş reklam mı, dizi mi? Yakın plan mı çalışılacak? Bu sorular seni zor biri yapmaz, ne yaptığını bilen biri yapar.

Teyidi hemen ver. Gelemeyeceksen onu da hemen söyle. Seçme listeleri dakikalara bölünür ve senin sessizce boş bıraktığın on dakika başka birine verilebilirdi. Adresi bir gün önceden haritada aç, binanın girişini bul. Seçme yerleri bazen bir stüdyonun arka kapısında, bazen bir apartman dairesinde olur. Kapıyı ararken geçen on beş dakika seni terletir, ter de ışık altında parlar.

Seçme günü kadrajın içinde neler oluyor?

Kıyafetle başlayalım, çünkü en sık yapılan hata orada. İnce çizgili ya da küçük kareli kumaşlar kamerada titreşir, ekranda dalgalanma yapar. Büyük logolar ve yazılar gözü yüzünden uzaklaştırır. Saf beyaz yüzünü söndürür, saf siyah ayrıntıyı yutar. En güvenli seçim düz, orta tonlu ve ten renginden belirgin biçimde ayrılan bir üst. Yaka da yüzü kesmesin; çok yüksek balıkçı yakalar yakın planda boynunu yok eder.

Saç ve makyajda kural basit: yüzünü görmek istiyorlar. Ağır makyaj, yüze düşen perçem, gözü gölgeleyen şapka seçme odasında işine yaramaz. Saçın yüzüne düşme eğilimindeyse yanına bir toka at. Seçme ışıkları çoğu zaman tepeden ve serttir; alnın, burnun ve çenen parlar. Çantanda kâğıt mendil ya da matlaştırıcı bir pudra bulunsun. Bunu kadın erkek herkese söylüyorum.

Odaya girince genellikle önce bir tanıtım çekimi yapılır. Sektörde buna slate denir: adını, boyunu, bazen yaşını ya da ajansını söylersin. Sonra kameraya sağ ve sol profilini gösterirsin, bazen bir de tam boy istenir. Ardından metin ya da kısa bir durum gelir. Yerde bantla yapılmış bir işaret görürsen ona bas. Heyecanla öne çıkarsan netlik kayar, ışığın dışına düşersin. Bunu çok izledim: güzel bir performans, ama yüzün yarısı karanlıkta.

Seçme bazen beş dakikada biter. Kısa sürmesi kötü geçtiği anlamına gelmez. Ekip aradığını çabuk görmüş olabilir.

Seçme sonrası süreç: bekleme, geri arama, opsiyon

Kapıdan çıktın ve en zor kısım başladı: sessizlik. Seçme sonrası süreç çoğunlukla beklemekle geçer, bu bekleyişin uzunluğu da işe göre değişir. Reklamlarda karar bazen birkaç gün içinde çıkar, dizi ve filmlerde haftalar sürebilir. Ajansın sana bir süre verdiyse o süre dolmadan arama. Süre verilmediyse bir kez, kibarca sormak yeter. Her gün mesaj atmak seni akılda tutmaz, yorar.

Bir sonraki kare geri arama olabilir, yani ikinci bir görüşme. Benim buradaki tavsiyem tamamen görsel: ilk seçmede giydiğin kıyafetin aynısını ya da çok benzerini giy. Ekip seni o görüntüyle hatırlıyor, monitörde o renkle seçti. Bu arada saçını kestirme, boyatma, sakalını tamamen değiştirme. Masadakiler ekranda gördükleri kişiyi tekrar görmek ister, yeni birini değil.

Reklam işlerinde sık duyacağın bir kelime de opsiyon. Yapım belirli tarihler için seni tutmak istediğini söyler; o günleri başka işe verme der. Opsiyon kesin iş değildir, düşebilir de. Tarihleri takvimine yaz ama kesinleşmeden kutlamaya başlama.

Kostüm provası, ölçüler ve sözleşme

Seçildiğin haberi geldiğinde çoğu zaman bir kostüm provası çağrısı da gelir. Görsel tarafın en çok emek verdiği an burası. Ölçülerini daha önce ajansa vermiş olsan bile yeniden alınabilir, çünkü kıyafet bedene oturmalı ve ekranda kırışmamalı. Son aylarda kilo verdiysen ya da aldıysan bunu baştan söyle; provada sürpriz istemezler.

Provaya sade gel. Ten rengi iç çamaşırı getir, ayakkabı numaranı kesin bil. Kostüm sorumlusu sana birkaç kombin deneyebilir ve her birinde fotoğraf çekip müşteriye gönderir. O karelerde düz dur, omuzlarını salıver, gülümsemeyi zorlama. Oyunculuk yapmıyorsun ama kıyafeti nasıl taşıdığın kayda giriyor.

Bu aşamada çalışma koşulları da netleşir: çekim günleri, günlük çalışma süresi, sözleşmede yazan ödeme takvimi, görüntünün hangi mecralarda ve ne kadar süre kullanılacağı. Anlamadığın maddeyi ajansına sor. Ağızdan söylenen şeyler aylar sonra hatırlanmaz, yazılı olan kalır.

Çekim günü ve sonrasında ne beklemeli?

Çağrı saati genellikle erken ve kesindir. Setin her saati bütçe demek, o yüzden geç kalan kişi hemen dikkat çeker. Saç ve makyaj ekibi varsa yüzün temiz gelsin. Çekimden bir gün önce yeni bir krem ya da maske deneme; cildin kızarırsa ışık bunu affetmez, renk düzenlemede de her zaman kurtarılmaz.

Sette ışık kurmak uzun sürer. Bu sırada senin yerine boyuna yakın biri durabilir ya da sen bekletilirsin. Bekleme işin doğal bir parçası; onu sabırsızlık değil hazırlık zamanı say. Telefonun şarjlı olsun ama kayıt sırasında üstünde olmasın, titreşim sesi bile mikrofona girebilir.

Çekim bittiğinde işin büyük kısmı senin elinden çıkar. Kurgu, renk, müşteri onayı... Yayın tarihini çoğu zaman bilmezsin, bazen sahnen kurguda kısalır. Bunu kişisel algılama.

Fotoğrafçıdan son bir not: seçme sonrası süreç bittiğinde elinde değerli bir bilgi kalır. Kostümcü hangi rengin sana yakıştığını söyledi, monitörde hangi açının seni taşıdığını gördün. Bunu bir sonraki portre çekiminde kullan ve ajansına güncel fotoğraf ver. Seçme odasında gördükleri kişiyle dosyandaki kişi aynı olsun.