İçeriğe geç

Blog

Tepki planı nedir, kamera önünde dinlemek neden önemli
  • Dizi ve film

Tepki planı nedir, kamera önünde dinlemek neden önemli

Konuşmadığın anlarda da kamera sana dönük. Dinleme çekimlerinin sette neden bu kadar uzun sürdüğünü ve o kısa anlara nasıl hazırlanacağını anlatıyorum.

Çağrı listesinde görünmeyen sahne

Günlük çağrı listesine baktığında sahne numaralarını, mekânı, kimin kaçta makyaja gireceğini görürsün. Göremediğin şey, o sahnenin kaç açıdan çekileceğidir. Bir masa başı konuşması kâğıt üzerinde iki dakikalık bir sahnedir. Sette ise genel plan, iki kişilik plan, her iki oyuncunun yakını ve çoğu zaman ayrı ayrı tepki planı demektir. Yapım tarafında takvim kurarken en çok süreyi yiyen kalemler de bunlardır. Oyuncu olarak bunu bilmek, hem günü nasıl geçireceğini hem de kamera önünde neye hazırlanacağını değiştirir.

Tepki planı tam olarak ne demek

Kamera sana dönük, ama konuşan sen değilsin. Karşındaki oyuncu repliğini söylüyor, sen dinliyorsun. Kurguda bu görüntü onun sesinin üstüne ya da araya kesilerek kullanılır. Bazen tek bir bakış, bazen bir yutkunma, bazen hiçbir şey yapmadan duran bir yüz. Bir sahnenin duygusu kurgu masasında çoğu zaman konuşandan değil, dinleyenden kurulur. Seyirci kötü bir haberi alan karakterin yüzüne bakar.

Kısa rollerde ve yan rollerde bu daha belirgindir. Diyaloğun az olabilir, ama sahnede bulunduğun sürece kamera bir noktada sana dönecektir. Ekranda kalan süren çoğu zaman o anlardan oluşur.

Kurgucu sahneyi kurarken elinde seçenek ister. Aynı replik için senden üç dört farklı alım varsa sahnenin temposunu ona göre ayarlayabilir. Bu yüzden yönetmen bazen 'bir kez daha, bu sefer biraz daha geç tepki ver' der. Bu bir eleştiri değil, kurgu için malzeme toplamaktır.

Lojistik tarafta bilmen gerekenler

Sıra genelde senin aleyhine işler

Çekim sırası çoğunlukla ışık ve kamera kurulumuna göre belirlenir. Ana oyuncunun açısı önce alınır, sonra kamera döner ve karşı açılar çekilir. Senin tepki planın günün sonuna kalabilir. Sabah erken çağrıldığın bir gün, asıl karen akşam saatlerine sarkabilir. Enerjini buna göre böl: ilk provalarda bütün gücünü harcama, beklerken gevşe ama sahneden de kopma. Çalışma saatleri ve uzayan günlerde ne yapılacağı sözleşmede ve yapımın kurallarında belirtilir. Merak ettiğin bir şey varsa bunu sette değil, önceden ajansınla konuş.

Karşındaki kişi orada olmayabilir

Ana oyuncunun mesaisi dolmuş, başka bir sete geçmiş ya da izinli olabilir. Senin karen çekilirken o kişi gitmişse repliği bir asistan, yardımcı yönetmen ya da senaryo sorumlusu kameranın yanından okur. Ton düz olur, bazen hızlı. Burada işin, duyduğun sesle değil sahnenin kendisiyle bağ kurmak. Provada partnerinin nasıl oynadığını aklında tut; o çekimde hatırlayacağın şey o olacak.

Erken çıkma

Kendi replikli çekimin bitti diye işin bittiğini düşünme. Seni sete bağlayan şey sözleşmende yazan çalışma günüdür. Serbest bırakıldığını yardımcı yönetmenden duymadan ayrılma. Kostümünü erkenden çıkaran bir oyuncunun dinleme çekimi için yeniden hazırlanması, bütün ekibe yarım saat kaybettirir.

Kısa rollerde tek gün, çok sahne

Bir iki çekim günlük kısa rollerde yapım, seni çağırdığı günü olabildiğince verimli kullanmak ister. Senaryoda iki sahnen varsa, aynı gün başka sahnelerde dinleyen biri olarak da kadraja girebilirsin. Çağrı listesinde adının yanında birden fazla sahne numarası görüyorsan şaşırma, hepsini oku.

Kamera önünde dinlemek için pratik ipuçları

Karşındakinin repliğini de bil

Kendi diyaloğunu ezberleyip partnerinin cümlelerini yarım yamalak bilen oyuncu, dinleme çekimlerinde zorlanır. Neye tepki vereceğini bilmediği için yüzü genel bir 'dinliyorum' ifadesinde takılır kalır. Sahneyi baştan sona oku. Hangi cümlede karakterinin canının yandığını, hangisinde rahatladığını işaretle.

Az yap

Yakın planda kamera çok şey görür. Kaşını kaldırmana, başını sallamana gerek yok; düşünmen çoğu zaman yeter. Abartılı tepkiler kurguda kullanılamaz hale gelir, çünkü diğer açılarla tutmaz.

Her alımda aynı şeyi yapma

Yönetmen tepki planından birkaç alım istediğinde her seferinde aynı yüzü vermeye çalışma. Düşünceni biraz kaydır: bir alımda karakterin şaşırsın, birinde zaten biliyor gibi olsun. Yönetmen bir yön verirse ona uy, vermezse küçük farklılıklar sun.

Devamlılığı koru

Elinde bardak varsa hangi cümlede kaldırdığını hatırla. Saçını hangi taraftan geriye attın, ceketin düğmeli miydi? Devamlılık sorumlusu bunları takip eder, ama senin de takip etmen işi hızlandırır. Tepki planı birkaç saat sonra çekildiğinde bu ayrıntılar kolayca unutulur.

Göz çizgisini sor

Nereye bakacağın kameranın konumuna göre değişir. Partnerinin yerinde bir işaret, bir bant ya da birinin eli olabilir. Emin değilsen sor; yanlış göz çizgisi en sık tekrar sebeplerinden biridir.

Dinlemeyi takvime sığdırmak

Set günü hazırlığını yalnız kendi sahnelerin üzerinden yapma. Çağrı listesini aldığında o gün bulunduğun her sahneyi aç ve konuşmadığın satırları da oku. Ulaşımını ayarlarken çıkış saatini kesin değil tahmini düşün; akşam başka bir planın varsa yapım ekibine önceden haber ver ki takvim buna göre kurulabilsin. Su, atıştırmalık ve beklerken bakacağın metin yanında olsun. Uzun bekleyişin ardından gelen iki dakikalık dinleme çekimi o günün en önemli işi olabilir. Ona yorgun ve dağınık girmemek, biraz da bu küçük hazırlıklara bağlı.

Setten çıkarken kendine bir soru sor: Bugün kaç sahnede konuşmadan oynadım? Cevap çoğu zaman beklediğinden fazladır.

Konuyla bağlantılı olarak geniş planda oyunculuğun yakın plandan farkı üzerine yazdıklarımıza da göz atabilirsin; Dizi ve film yazılarının tamamı da burada. Hazır olduğunda oyunculuk başvurusu formunu doldurabilirsin.

İlgili yazılar

Başvuru formuna geç