
- Çocuk oyunculuğu
Çocuk oyuncu sette yanlış replik söylerse ne olur?
Unutulan ya da karışan bir replik çekim planını, sözleşmeyi ve günü nasıl etkiler? Bir yapım koordinatörü lojistik tarafını sade bir dille anlatıyor.
Benim masamda gün bir çekim planıyla başlar: hangi sahne kaçta, hangi mekanda, kaç kişiyle, kim hangi araçla gelecek. Velilerden en sık aldığım telefonlardan biri ise planla değil, korkuyla ilgili. Çocuğum repliğini unutursa ne olacak? Yanlış söylerse çekim mi uzar, ücret mi kesilir, bir daha mı çağrılmaz? Bir çocuk oyuncu replik hatası, çoğu velinin sandığı kadar büyük bir olay değil. Lojistik tarafından bakınca neden öyle olduğunu kısa başlıklarla anlatayım.
Takvimde hata payı zaten var
Çocuklu sahnelere fazladan süre konur
Çekim planını hazırlarken çocukların yer aldığı sahnelere yetişkin sahnelerine göre daha geniş zaman bırakırız. Bunun nedeni yalnız replik değil; molalar, kostüm değişimi, dikkatin dağılması da hesaba katılır. Yani çocuğunuzun bir cümleyi üç kere karıştırması planı bozan bir şey değil, planın içindeki bir şeydir.
Her sahne zaten birden fazla kez çekilir
Sette tekrar dediğimiz şey, aynı sahnenin yeniden çekilmesidir. Işık, ses, kamera hareketi ya da yetişkin bir oyuncunun hatası yüzünden de sahneler tekrarlanır. Çoğu gün bir sahnenin tek seferde bittiğini görmeyiz. Çocuğunuzun hatası bu tekrarlardan biri olur, o kadar.
Bir hata günü uzatır mı?
Nadiren. Asıl gecikmeler genelde mekan, hava ya da teknik aksaklıklardan çıkar. Bir replik hatası çekimi birkaç dakika uzatır, saatleri değil. Çocukların günlük çalışma süreleri yetişkinlerden farklı tutulduğu için plan zaten o sınırın içinde kalacak şekilde yapılır; hata payı da bunun içinde düşünülür.
Çocuk oyuncu replik hatası sette nasıl karşılanır?
Replik yeniden verilir
Çocuk takıldığında genellikle yönetmen ya da reji asistanı repliği sakin bir sesle tekrar söyler. Küçük yaştaki çocuklarda bazen her cümle çekimden hemen önce verilir ve çocuk onu tekrar eder. Bu, sette sık kullanılan ve kimsenin garip karşılamadığı bir yöntemdir.
Mola verilir
Arka arkaya takılan bir çocuk genelde yorulmuş ya da gerilmiştir. Bunu gören bir yönetmen kısa bir mola verir; bazen sahnelerin sırası değişir, başka bir plan çekilir, çocuk on dakika sonra döner. Koordinasyon olarak bizim işimiz, bu esnekliğin günün planına sığmasını sağlamaktır.
Bazen hata sahnede kalır
Kelime biraz değişmiş ama anlam yerindeyse, yönetmen hatalı halini daha doğal bulabilir. Çocukların cümleyi kendi dillerine çevirmesi, ekranda yazılı metinden daha inandırıcı durabilir. Karar yönetmenindir, ama şunu söyleyebilirim: birçok sahnede kalan cümle senaryodaki değil, çocuğun söylediğidir.
Replik değiştirilebilir
Bir cümle çocuğun ağzında sürekli takılıyorsa sorun çoğu zaman çocukta değil cümlededir. Uzun, yetişkin ağzıyla yazılmış bir replik kısaltılabilir ya da sadeleştirilebilir. Bunu sette sıkça yaparız.
Replik sayfaları ve son dakika değişiklikleri
Çağrı listesiyle, yani ertesi günün saatlerini ve sahnelerini gösteren belgeyle birlikte çocuğun replik sayfaları da genellikle bir önceki gün veliye ulaşır. Bunun zamanında gitmesinden koordinasyon tarafı sorumludur. Sayfalar elinize geç geçerse ya da hiç gelmezse çocuğunuzun hazırlıksız gelmesi onun hatası sayılmaz; ajansa ya da yapıma haber verin.
Sayfalar geldiğinde sahnenin hangi gün, kaçıncı sırada çekileceğine de bakın. Bir çocuğun replikleri bazen iki farklı güne bölünür; hepsini aynı gece ezberlemesine gerek yoktur.
Senaryo son dakikada değişebilir. Böyle bir durumda iyi yapımlar yeni repliği sette, çocuğa yeterli zaman tanıyarak verir. Okul çağındaki bir çocuktan sette verilen uzun bir metni birkaç dakikada ezberlemesi beklenmemeli. Bunu fark ederseniz sorumlu kişiye kibarca söyleyebilirsiniz.
Okul günüyle ezber nasıl dengelenir?
Çağrı saatini ve okul programını yan yana koyun
Çekim takvimi elinize geçtiğinde ilk iş onu okul programıyla karşılaştırmak olsun. Sınav haftası, önemli bir ödev teslimi, okul gezisi gibi şeyleri ajansa önceden bildirirseniz, mümkün olduğunda plan ona göre yapılır. Her zaman mümkün olmayabilir, ama bilmediğimiz bir şeyi planlayamayız.
Ezber için kısa ve sık çalışın
Okuldan yorgun dönen bir çocuğa akşam saatlerce replik çalıştırmak, ertesi gün daha çok hata demektir. Güne yayılmış kısa tekrarlar daha iyi sonuç verir. Kahvaltıda bir kere, yolda bir kere çoğu zaman yeterlidir.
Ulaşım ve uyku
Erken çağrı saatlerinde ulaşım planını bir gece önceden kesinleştirin. Yolda geçen uzun süre ve az uyku, replik hatalarının en sık nedenlerindendir. Yapımın ulaşım sağladığı durumlarda kalkış saatini ve yerini mutlaka teyit edin.
Sözleşmede ne yazar, ne yazmaz?
Sözleşmenizde ödeme takvimi, çalışma günleri, ek çekim günü olursa bunun nasıl karşılanacağı ve iptal koşulları yazar. Replik hatasıyla ilgili bir ceza maddesine kendi çalıştığım işlerde rastlamadım. Böyle bir şey görürseniz imzalamadan önce ajansınızla konuşun. Bir hata yüzünden çekim uzarsa bu yapımın kendi planlamasının parçasıdır; ama ek çekim gününün nasıl tanımlandığını sözleşmeden okumak sizin hakkınız.
Bir de çağrılma meselesi var. Bir sonraki işe çağrılıp çağrılmamak tek bir hataya bağlı değildir. Yapımlar çocuğun dinleyip dinlemediğine, yönlendirmeyi alıp alamadığına, ekiple uyumuna bakar. Hiçbir yapım bir sonraki işi garanti etmez, ama bir replik hatası yüzünden bir çocuğun listeden çıkarıldığına ben şahit olmadım.
Sette veli olarak siz ne yapabilirsiniz?
Kamera arkasından repliği fısıldamayın, işaret yapmayın. Çocuk bir yandan yönetmeni, bir yandan sizi dinlemeye çalışırsa daha çok karışır. Hatadan sonra yüz ifadenizi de düşünün; çocuklar önce velinin yüzüne bakar. Rahat bir bakış, bir sonraki tekrarı kolaylaştırır.
Eve dönünce hatayı değil, günü konuşun. Çocuk oyuncu replik hatası, setin her gün yaşadığı sıradan şeylerden biri; bir sahnede gülmek ya da çekimi bir kere durdurmak gibi. Çocuğunuz bir dahaki sefere sete hatasından korkarak değil, işini yapmaya hazır olarak gelsin. Takvimi, ulaşımı ve sayfaları biz düzenleriz; o rahat kafa ise evde hazırlanır.